A na-ejikarị ụgbụ anwụnta a gwọrọ ọgwụ ahụhụ (ILNs) dị ka ihe mgbochi anụ ahụ iji gbochie ọrịa ịba. Na ndịda Sahara Africa, otu n'ime ihe ndị kacha mkpa iji belata ọnụọgụgụ ọrịa ịba bụ iji ILNs. Agbanyeghị, ozi gbasara ojiji nke ILNs na Etiopia pere mpe. Ya mere, nnyocha a na-achọ inyocha ojiji nke ILNs na ihe ndị metụtara ya n'etiti ezinụlọ dị na West Arsi County, Oromia State, Southern Ethiopia na 2023. Emere nnyocha nkebi nke ọnụọgụgụ mmadụ na West Arsi County site na 1 ruo 30 Mee 2023 yana ihe atụ nke ezinụlọ 2808. E chịkọtara data site n'ezinụlọ site na iji ajụjụ nke onye na-agba ajụjụ ọnụ haziri ahazi. E lere data ahụ anya, dekọọ koodu ma tinye ya na Epiinfo version 7 wee hichaa ma nyochaa ya site na iji SPSS version 25. E jiri nyocha nkọwa gosipụta ugboro, nha na eserese. A gbakọrọ nyocha mgbanwe ọnụọgụ abụọ ma họrọ mgbanwe nwere uru p na-erughị 0.25 maka itinye na ụdị multivariate. A kọwara ihe nlereanya ikpeazụ site na iji oke ohere agbanwere agbanwe (95% oge ntụkwasị obi, uru p na-erughị 0.05) iji gosi njikọ ọnụọgụgụ dị n'etiti ihe si na ya pụta na mgbanwe ndị na-adabereghị onwe ha. Ihe dị ka ezinụlọ 2389 (86.2%) nwere ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka nke enwere ike iji n'oge ụra. Agbanyeghị, ojiji zuru oke nke ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka bụ 69.9% (95% CI 68.1–71.8). Ojiji ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka jikọtara ya nke ukwuu na ịbụ onyeisi ezinụlọ nwanyị (AOR 1.69; 95% CI 1.33–4.15), ọnụọgụgụ ụlọ dị iche iche n'ụlọ (AOR 1.80; 95% CI 1.23–2.29), oge nnọchi ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka (AOR 2.81; 95% CI 2.18–5.35), na ihe ọmụma ndị zara (AOR 3.68; 95% CI 2.48–6.97). Ojiji nke ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide n'etiti ezinụlọ dị na Etiopia dị ala ma e jiri ya tụnyere ọkọlọtọ mba (≥ 85). Nnyocha ahụ chọpụtara na ihe ndị dị ka onyeisi ezinụlọ nwanyị, ọnụọgụ ụlọ dị iche iche n'ụlọ, oge nnọchi ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide na ọkwa ihe ọmụma nke ndị zara ajụjụ bụ ihe ndị na-egosi na ndị ezinụlọ na-eji LLIN eme ihe. Ya mere, iji mee ka ojiji LLIN dịkwuo elu, Ụlọ Ọrụ Ahụike West Alsi District na ndị nwere mmasị kwesịrị inye ọha na eze ozi dị mkpa ma mee ka ojiji LLIN sikwuo ike n'ezinụlọ.
Ọrịa ịba bụ nnukwu nsogbu ahụike ọha na eze n'ụwa niile, ọ bụkwa ọrịa na-efe efe nke na-akpata nnukwu ọrịa na ọnwụ. Ọrịa a na-akpata site na nje protozoan nke ụdị Plasmodium, nke a na-ebufe site na ata anwụnta Anopheles nwanyị1,2. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ijeri mmadụ 3.3 nọ n'ihe ize ndụ nke ịba, yana ihe egwu kachasị elu na mpaghara ndịda Sahara Africa (SSA)3. Akụkọ nke Òtù Ahụ Ike Ụwa (WHO) nke afọ 2023 na-egosi na ọkara nke ndị bi n'ụwa nọ n'ihe ize ndụ nke ịba, a na-akọkwa ihe dị ka nde 233 nke ọrịa ịba na mba 29, nke ihe dị ka mmadụ 580,000 na-anwụ, ụmụaka na-erubeghị afọ ise na ụmụ nwanyị dị ime bụ ndị kacha emetụta3,4.
Nnyocha ndị e mere n'oge gara aga na Etiopia egosila na ihe ndị na-emetụta ojiji nke ọgwụ anwụnta ogologo oge gụnyere ihe ọmụma gbasara usoro mbufe ọrịa ịba, ozi ndị ọrụ nlekọta ahụike (HEWs) nyere, mkpọsa mgbasa ozi, agụmakwụkwọ n'ụlọ ọgwụ, àgwà na ahụ erughị ala anụ ahụ mgbe a na-ehi ụra n'okpuru ọgwụ anwụnta ogologo oge, enweghị ike ịkwanye ákwà anwụnta ogologo oge, ebe ezughi oke iji kwụnye ákwà anwụnta, usoro agụmakwụkwọ na-ezughị ezu, enweghị ihe ndị dị mkpa maka ọgwụ anwụnta, ihe egwu nke ịba, na enweghị mmata banyere uru nke ọgwụ anwụnta. 17,20,21 Nnyocha egosikwala na njirimara ndị ọzọ, gụnyere nha ezinụlọ, afọ, akụkọ mmerụ ahụ, nha, ọdịdị, agba, na ọnụọgụ ebe ihi ụra, jikọtara ya na ojiji ọgwụ anwụnta ogologo oge. 5,17,18,22 Agbanyeghị, ụfọdụ ọmụmụ achọpụtaghị njikọ dị mkpa n'etiti akụnụba ezinụlọ na oge ejiri ọgwụ anwụnta mee ihe3,23.
A chọpụtala na a na-eji ụgbụ anwụnta ndị na-adịte aka, nke buru ibu nke ọma itinye n'ebe ihi ụra, eme ihe ugboro ugboro, ọtụtụ nnyocha na mba ndị ọrịa ịba na-agbasa egosila uru ha bara n'ibelata mmekọrịta mmadụ na ndị na-ebute ọrịa ịba na ọrịa ndị ọzọ na-ebute site na vekto7,19,23. N'ebe ndị ọrịa ịba na-agbasa, egosila na nkesa ụgbụ anwụnta na-adịte aka na-ebelata ọnụọgụgụ ọrịa ịba, ọrịa siri ike, na ọnwụ ndị metụtara ịba. Egosila na ụgbụ anwụnta ndị a na-agwọ na-ebelata ọnụọgụgụ ọrịa ịba site na 48–50%. Ọ bụrụ na ejiri ya mee ihe nke ọma, ụgbụ ndị a nwere ike igbochi ọnwụ 7% nke ndị na-erubeghị afọ ise n'ụwa niile24 ma jikọta ya na mbelata dị ukwuu na ohere nke obere ibu ọmụmụ na ọnwụ nwa ebu n'afọ25.
O doghị anya ruo n'ókè ndị mmadụ maara maka ojiji nke ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka na oke ha na-azụta ha. Okwu na asịrị gbasara ịghara ịkwụnye ụgbụ ma ọlị, ịkwụnye ha n'ụzọ na-ezighi ezi na n'ọnọdụ na-ezighi ezi, na ịghara ibute ụmụaka na ụmụ nwanyị dị ime ụzọ kwesịrị inyocha nke ọma. Ihe ịma aka ọzọ bụ nghọta ọha na eze banyere ọrụ ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka na mgbochi ịba. 23 Ọrịa ịba dị elu na mpaghara ala dị na West Arsi County, data gbasara ojiji ezinụlọ na obodo nke ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka dị ụkọ. Ya mere, ebumnuche nke ọmụmụ ihe a bụ inyocha oke ojiji ụgbụ ọgwụ ahụhụ na-adịte aka na ihe ndị metụtara ya n'etiti ezinụlọ na West Arsi County, Oromia Region, na ndịda ọdịda anyanwụ Ethiopia.
E mere nnyocha obodo site na 1 ruo 30 Mee 2023 na West Arsi County. West Arsi County dị na Oromia Region nke ndịda Ethiopia, kilomita 250 site na Addis Ababa. Ọnụ ọgụgụ ndị bi na mpaghara ahụ bụ 2,926,749, nke mejupụtara ụmụ nwoke 1,434,107 na ụmụ nwanyị 1,492,642. Na West Arsi County, a na-eme atụmatụ na mmadụ 963,102 nọ na mpaghara isii na otu obodo bi n'ihe ize ndụ nke ịba; agbanyeghị, mpaghara itoolu enweghị ịba. West Arsi County nwere obodo 352, nke 136 bụ ndị ịba metụtara. N'ime ngalaba ahụike 356, 143 bụ ebe njikwa ịba, enwerekwa ebe ahụike 85, 32 n'ime ha dị na mpaghara ndị ịba metụtara. Ụlọ ọgwụ atọ n'ime ise na-agwọ ndị ọrịa ịba. Mpaghara ahụ nwere osimiri na ebe mmiri mmiri kwesịrị ekwesị maka ịmụ ụmụ anwụnta. N'afọ 2021, e kesara ọgwụ ahụhụ 312,224 na-adịte aka na mpaghara ahụ maka nzaghachi mberede, e kesakwara otu nke abụọ nke ọgwụ ahụhụ 150,949 na-adịte aka na 2022-26.
A na-ewere ndị bi na mpaghara ahụ dị ka ezinụlọ niile dị na mpaghara West Alsi na ndị bi na mpaghara ahụ n'oge ọmụmụ ihe ahụ.
A họọrọ ndị mmadụ n'ọmụmụ ihe a n'enweghị usoro site n'ezinụlọ niile ruru eru na mpaghara West Alsi, tinyere ndị bi n'ebe nwere nnukwu ihe ize ndụ nke ịba n'oge ọmụmụ ihe ahụ.
E tinyere ezinụlọ niile dị n'obodo nta ndị a họọrọ na West Alsi County ma biri n'ógbè ọmụmụ ihe ahụ ihe karịrị ọnwa isii n'ọmụmụ ihe ahụ.
E wepụrụ ezinụlọ ndị na-enwetaghị LLIN n'oge nkesa na ndị na-enweghị ike ịzaghachi n'ihi nsogbu ntị na okwu n'ọmụmụ ihe ahụ.
A gbakọọ nha ihe atụ maka ebumnuche nke abụọ nke ihe ndị metụtara ojiji LLIN dabere na usoro nha ọnụọgụgụ mmadụ site na iji ngwanrọ mgbakọ na mwepụ Epi info version 7. Site na 95% CI, ike 80% na ọnụego nsonaazụ nke 61.1% na otu a na-ekpugheghị, e si na nnyocha emere na etiti India13 jiri ndị isi ezinụlọ na-agụghị akwụkwọ dị ka ihe mgbanwe ihe, yana OR nke 1.25. Site na iji echiche ndị dị n'elu ma tụnyere mgbanwe na ọnụọgụgụ buru ibu, a tụlere mgbanwe "isi ezinụlọ na-enweghị agụmakwụkwọ" maka mkpebi nha ihe nlele ikpeazụ, ebe ọ na-enye nnukwu nha ihe nlele nke mmadụ 2808.
E kewara nha ihe nlele ahụ dabere na ọnụọgụ ezinụlọ dị n'obodo ọ bụla, e sikwa n'obodo nta ndị ahụ họrọ ezinụlọ 2808. E si na Village Health Information System (CHIS) nweta ngụkọta ọnụ ọgụgụ ezinụlọ dị n'obodo ọ bụla. E jiri lotiri họrọ ezinụlọ mbụ. Ọ bụrụ na e mechiri ụlọ onye sonyere na ọmụmụ ihe ahụ n'oge a na-anakọta data, e mere ajụjụ ọnụ ugboro abụọ ma e weere nke a dị ka ihe na-anaghị azaghachi.
Ihe ndị na-agbanwe agbanwe n'onwe ha bụ njirimara mmekọrịta mmadụ na ibe ya (afọ, ọnọdụ alụmdi na nwunye, okpukperechi, agụmakwụkwọ, ọrụ, nha ezinụlọ, ebe obibi, agbụrụ na ego kwa ọnwa), ọkwa ihe ọmụma na mgbanwe ndị metụtara iji ụgbụ egbu ụmụ ahụhụ ogologo oge.
A jụrụ ezinụlọ dị iche iche ajụjụ iri na atọ gbasara ihe ọmụma gbasara ojiji nke ọgwụ ahụhụ na-adịte aka. E nyere azịza ziri ezi otu isi, e nyere azịza na-ezighi ezi isi ihe. Mgbe a chịkọtara akara onye ọ bụla sonyere, a gbakọọ akara nkezi, e weere ndị sonyere nwere akara karịrị nkezi dị ka ndị nwere "ezi ihe ọmụma" na ndị sonyere nwere akara dị ala karịa nkezi ahụ dị ka ndị nwere "ihe ọmụma na-adịghị mma" gbasara ojiji nke ọgwụ ahụhụ na-adịte aka.
E ji ajụjụ ndị e mere n'usoro chịkọta data site n'aka onye na-agba ajụjụ ọnụ, wee si n'akwụkwọ dị iche iche dee ya, e wee gbanwee ya site n'akwụkwọ dị iche iche. Ọmụmụ ihe ahụ gụnyere njirimara mmekọrịta mmadụ na ibe ya, njirimara gburugburu ebe obibi na ihe ọmụma ndị sonyere na ya gbasara ojiji ISIS. E chịkọtara data site n'aka mmadụ 28 nọ n'ebe a na-ahụkarị ọrịa ịba, n'èzí ebe a na-anakọta data ha, ndị ọkachamara asaa sitere na ụlọ ọrụ ahụike na-elekọtakwa ha kwa ụbọchị.
A kwadebere ajụjụ a n'asụsụ Bekee ma sụgharịa ya n'asụsụ obodo (Afan Oromo) wee tụgharịa ya ọzọ n'asụsụ Bekee iji chọpụta ma ọ dabara adaba. A nwalere ajụjụ a tupu oge eruo na 5% nke ihe nlele ahụ (135) n'èzí ụlọ ọrụ ahụike ọmụmụ ihe ahụ. Mgbe emechara nnwale tupu oge eruo, a gbanwere ajụjụ ahụ maka nkọwa na ime ka okwu dị mfe. A na-eme nyocha nhicha data, izu oke, oke na ezi uche mgbe niile iji hụ na data dị mma tupu e tinye ya. Mgbe e mechara nyocha ya na onye nlekọta, ewepụrụ data niile na-ezughị ezu na nke na-adịghị agbanwe agbanwe na data ahụ. Ndị na-anakọta data na ndị nlekọta natara ọzụzụ otu ụbọchị gbasara otu esi anakọta na ozi dị aṅaa. Onye nyocha ahụ lekọtara ndị na-anakọta data na ndị nlekọta iji hụ na data dị mma n'oge nchịkọta data.
A lere data ahụ anya maka izi ezi na nkwekọ, wee tinye koodu ma tinye ya na ụdị Epi-info nke 7, wee hichaa ma nyochaa ya site na iji ụdị SPSS nke 25. E jiri ọnụọgụgụ nkọwa dịka ugboro, nha, na eserese gosipụta nsonaazụ ya. A gbakọrọ nyocha mgbanwe logistic nke bivariate binary, a họrọkwara covariates na uru p nke na-erughị 0.25 na ụdị bivariate maka itinye na ụdị multivariate. A kọwara ihe nlereanya ikpeazụ site na iji nha odds edoziri, oge ntụkwasị obi 95%, na ụkpụrụ p < 0.05 iji chọpụta njikọ dị n'etiti nsonaazụ na mgbanwe ndị nọọrọ onwe ha. A nwalere multicollinearity site na iji njehie ọkọlọtọ (SE), nke na-erughị 2 na ọmụmụ ihe a. Ejiri ule ịdị mma nke Hosmer na Lemeshow nwalee nha nlereanya ahụ, uru p nke ule Hosmer na Lemeshow na ọmụmụ ihe a bụ 0.746.
Tupu e mee nnyocha ahụ, e nwetara nkwenye omume site na Kọmitii Omume Ahụike nke West Elsea County dịka Nkwupụta nke Helsinki si dị. Mgbe ha kọwasịrị ebumnuche nke ọmụmụ ihe ahụ, e nwetara akwụkwọ ikike iwu kwadoro site n'aka ụlọ ọrụ ahụike mpaghara na obodo ahọpụtara. E gwara ndị sonyere na ọmụmụ ihe ahụ gbasara ebumnuche nke ọmụmụ ihe ahụ, nzuzo, na nzuzo. E nwetara nkwenye okwu ọnụ site n'aka ndị sonyere na ọmụmụ ihe ahụ tupu usoro nchịkọta data ahụ n'ezie. E dekọghị aha ndị zara ajụjụ ahụ, mana e nyere onye ọ bụla zara ajụjụ koodu iji chekwaa nzuzo.
N'ime ndị zara ajụjụ ahụ, ọtụtụ (2738, 98.8%) anụla maka ojiji nke ọgwụ ahụhụ na-adịte aka. Banyere ebe e si enweta ozi gbasara ojiji nke ọgwụ ahụhụ na-adịte aka, ọtụtụ n'ime ndị zara ajụjụ ahụ 2202 (71.1%) natara ya n'aka ndị na-ahụ maka ahụike ha. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị niile zara ajụjụ ahụ 2735 (99.9%) maara na enwere ike idozi ọgwụ ahụhụ ndị a dọwara adọwa ogologo oge. Ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ndị niile sonyere na ya 2614 (95.5%) maara maka ọgwụ ahụhụ na-adịte aka n'ihi na ha nwere ike igbochi ịba. Ọtụtụ n'ime ezinụlọ 2529 (91.5%) nwere ezigbo ihe ọmụma gbasara ọgwụ ahụhụ na-adịte aka. Nkezi akara nke ihe ọmụma ezinụlọ gbasara ojiji nke ọgwụ ahụhụ na-adịte aka bụ 7.77 yana ọdịiche ọkọlọtọ nke ± 0.91 (Tebụl 2).
N'inyocha nkebi abụọ nke ihe ndị metụtara ojiji nkebi ogologo oge nkebi nkebi, ihe ndị dị ka okike onye zara ajụjụ, ebe obibi, nha ezinụlọ, ọnọdụ agụmakwụkwọ, ọnọdụ alụmdi na nwunye, ọrụ onye zara ajụjụ, ọnụọgụ ụlọ dị iche iche n'ụlọ, ihe ọmụma nkebi anwụnta na-adịgide adịgide, ebe azụrụ nkebi anwụnta na-adịgide adịgide, oge ojiji nkebi anwụnta na-adịgide adịgide, na ọnụọgụgụ nkebi anwụnta n'ezinụlọ jikọtara ya na ojijibi anwụnta na-adịgide adịgide. Mgbe emechara mgbanwe maka ihe ndị na-agbagwoju anya, e tinyere ihe niile nwere uru p < 0.25 na nyochabibi nkebi abụọ na nyochabibi nkebi dị iche iche.
Ebumnobi nke nnyocha a bụ inyocha ojiji nke ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịte aka na ihe ndị metụtara ya n'ezinụlọ dị na West Arsi County, Ethiopia. Nnyocha ahụ chọpụtara na ihe ndị metụtara ojiji ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịte aka gụnyere okike ụmụ nwanyị nke ndị zara ajụjụ, ọnụọgụ ụlọ dị iche iche n'ụlọ ahụ, ogologo oge achọrọ iji dochie ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịte aka, na ọkwa ihe ọmụma nke ndị zara ajụjụ, nke nwere njikọ dị ukwuu na ojiji ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịte aka.
Nke a nwere ike ịbụ n'ihi ọdịiche dị n'ọnụọgụgụ ihe nlele, ọnụọgụgụ ndị mmadụ na-amụ ihe, ebe ọmụmụ ihe mpaghara, na ọnọdụ akụ na ụba ọha na eze. Ugbu a, na Etiopia, Ministri Ahụike na-eme ọtụtụ ihe iji belata ibu nke ịba site na itinye ihe mgbochi ịba n'ime mmemme nlekọta ahụike mbụ, nke nwere ike inye aka belata ọrịa na ọnwụ metụtara ịba.
Nsonaazụ nke ọmụmụ a gosiri na ụmụ nwanyị bụ́ ndị isi ezinụlọ nwere ike iji ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide karịa ụmụ nwoke. Nchọpụta a kwekọrọ na nnyocha e mere na Ilugalan County5, Raya Alamata Region33 na Arbaminchi Town34, Etiopia, nke gosiri na ụmụ nwanyị nwere ike iji ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide karịa ụmụ nwoke. Nke a nwekwara ike ịbụ n'ihi omenala ọdịnala na obodo Etiopia nke na-akwanyere ụmụ nwanyị ùgwù karịa ụmụ nwoke, mgbe ụmụ nwanyị ghọrọ ndị isi ezinụlọ, ụmụ nwoke anaghị enwe nrụgide dị ukwuu ikpebi iji ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide. Ọzọkwa, emere ọmụmụ ihe a n'ime ime obodo, ebe omume omenala na omume obodo nwere ike ịkwanyere ụmụ nwanyị dị ime ùgwù ma nye ha ihe kacha mkpa n'iji ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide iji gbochie ọrịa ịba.
Nchọpụta ọzọ nke nnyocha ahụ gosiri na ọnụọgụgụ ụlọ dị iche iche dị n'ụlọ ndị sonyere nwere njikọ dị ukwuu na ojiji nke ụgbụ anwụnta siri ike. Nnyocha ndị e mere na mpaghara East Belessa7, Garan5, Adama21 na Bahir Dar20 kwadoro nchọpụta a. Nke a nwere ike ịbụ n'ihi na ezinụlọ ndị nwere obere ụlọ dị iche iche n'ụlọ ahụ na-ejikarị ụgbụ anwụnta siri ike, ebe ezinụlọ ndị nwere ọtụtụ ụlọ dị iche iche n'ụlọ ahụ na ọtụtụ ndị ezinụlọ na-ejikarị ụgbụ anwụnta siri ike, nke nwere ike ibute ụkọ ụgbụ anwụnta n'ime ụlọ dị iche iche niile.
Oge a ga-eji dochie ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịgide adịgide nwere njikọ dị ukwuu na ojiji ezinụlọ nke ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịgide adịgide. Ndị nọchiri ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịgide adịgide ruo afọ atọ gara aga nwere ike iji ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịgide adịgide karịa ndị e dochiela ihe na-erughị afọ atọ gara aga. Nchọpụta a kwekọrọ na nnyocha emere na Arbaminchi town, Ethiopia34 na northwest Ethiopia20. Nke a nwere ike ịbụ n'ihi na ezinụlọ ndị nwere ohere ịzụta ụgbụ anwụnta ọhụrụ iji dochie ndị ochie nwere ike iji ụgbụ ndị na-egbu ụmụ ahụhụ na-adịgide adịgide n'etiti ndị ezinụlọ, bụ ndị nwere ike inwe afọ ojuju ma nwee mkpali karịa iji ụgbụ anwụnta ọhụrụ maka mgbochi ịba.
Nchọpụta ọzọ nke ọmụmụ a gosiri na ezinụlọ nwere ihe ọmụma zuru oke gbasara ọgwụ ahụhụ na-adịte aka nwere ohere okpukpu anọ iji ọgwụ ahụhụ na-adịte aka ma e jiri ya tụnyere ezinụlọ ndị nwere obere ihe ọmụma. Nchọpụta a kwekọkwara na ọmụmụ emere na Hawassa na ndịda ọdịda anyanwụ Etiopia18,22. Enwere ike ịkọwa nke a site n'eziokwu ahụ bụ na ka ihe ọmụma na nghọta ezinụlọ gbasara usoro mgbochi mbufe, ihe ndị nwere ike ibute ya, oke ya na usoro mgbochi ọrịa nkeonwe na-abawanye, ohere nke ịnabata usoro mgbochi na-abawanye. Ọzọkwa, ezi ihe ọmụma na nghọta dị mma nke usoro mgbochi ịba na-agba ume omume nke iji ọgwụ ahụhụ na-adịgide adịgide. Ya mere, ihe ndị a na-eme iji gbanwee omume na-agba ume ịgbaso mmemme mgbochi ịba n'etiti ndị ezinụlọ site n'itinye ihe ndị metụtara mmekọrịta mmadụ na ibe ya na agụmakwụkwọ zuru ụwa ọnụ n'ọnọdụ dị elu.
Nnyocha a jiri nhazi nkebi abụọ mee ihe, egosighikwa mmekọrịta kpatara ya. Ncheta nwere ike ịbụ na ihe kpatara ya mere. Nleba anya nke ihe ndị dị n'ime akwa na-egosi na akụkọ ihe ndị ọzọ metụtara ọmụmụ ihe (dịka ọmụmaatụ, ojiji ihe ndị dị n'ime akwa n'abalị gara aga, ugboro ole a na-asa ákwà akwa, na ego nkezi) dabere na akụkọ onwe onye, nke nwere ike ịbụ ihe kpatara ya.
Ojiji nke ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge n'ezinụlọ dị ala ma e jiri ya tụnyere ọkọlọtọ mba Etiopia (≥ 85). Nnyocha ahụ chọpụtara na ugboro ole e ji ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge emetụtara nke ukwuu site na ma onyeisi ezinụlọ ọ̀ bụ nwanyị, ọnụ ụlọ ole nọọrọ onwe ha n'ụlọ ahụ, ogologo oge o were iji dochie ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge, na otú ndị zara ajụjụ si mara ihe. Ya mere, West Arsi County Health Authority na ndị nwere mmasị kwesịrị ịrụ ọrụ iji mee ka ojiji ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge n'ezinụlọ dịkwuo mma site na mgbasa ozi na ọzụzụ kwesịrị ekwesị, yana site na nkwurịta okwu mgbanwe omume na-aga n'ihu iji mee ka ojiji ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge dịkwuo mma. Mee ka ọzụzụ nke ndị ọrụ afọ ofufo, ụlọ ọrụ obodo, na ndị isi okpukperechi sikwuo ike na ojiji ziri ezi nke ụgbụ e ji ọgwụ ahụhụ mee ogologo oge n'ezinụlọ.
Data niile e nwetara na/ma ọ bụ nyochaa n'oge ọmụmụ ihe a dị n'aka onye dere ya ma ọ bụrụ na ọ rịọ ya nke ọma.
Oge ozi: Maachị-07-2025