Beauveriabassiana na Metarhizium anisopliae bụ abụọ n'ime ero entomopathogenic (EPF) kachasị mkpa ma a na-ejikarị eme ihe maka njikwa ahụhụ. Ọmụmụ ihe ndị e mere n'oge na-adịbeghị anya egosila na ha nwekwara ike ịkwalite uto osisi mgbe a gbasịrị ọgwụ ike. Iji nyochaa nke ọma mmetụta nke ịmịkọrọ na mmụba uto nke osisi ahụ.Beauveria bassianana Metarhizium anisopliae na ihe ubi ugbo, n'ọmụmụ ihe a, a gwọrọ mkpụrụ ọka site na ụdị Beauveria bassiana iri na atọ na ụdị Metarhizium anisopliae iri asaa na atọ, dị ka ero rhizosphere na sistemụ hydroponic. A na-enyocha ma dekọọ paramita uto osisi, gụnyere ogologo osisi, ogologo mgbọrọgwụ, na ibu ọhụrụ, ruo ụbọchị iri atọ na ise n'usoro iji kwado mmetụta na-akwalite uto nke inoculation fungal entomopathogenic. Nsonaazụ nke nyocha mgbake fungal (FRR) gosiri na ma Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae nwere ike ịhazi anụ ọka site na endophytic. N'ụbọchị nke asaa, ọnụego nchọpụta nke Beauveria bassiana dị 100% na ma osisi ma akwụkwọ, mana ka ọ na-erule ụbọchị nke iri abụọ na asatọ, ọnụego nchọpụta na mkpuru osisi dara ruo 11.1% na akwụkwọ ruo 22.2%. Agbanyeghị, achọpụtaghị *Beauveria bassiana* na mkpuru osisi ruo ụbọchị nke iri abụọ na asatọ, yana ọnụego nchọpụta nke 33.3%. N'oge niile a na-ahụ ihe, e kewapụrụ ụdị *Metarhizium anisopliae* site na mgbọrọgwụ, ogwe osisi, na akwụkwọ osisi ahụ na oke nchọpụta dị elu. Mmụba PCR nke eriri DNA nke fungal-specific kwadoro usoro nhazi nke *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* n'ime anụ ahụ dị iche iche; usoro a gosipụtara mmetụta nchọpụta dị elu na mmeghachi omume dị mma 100%. Ma e jiri ya tụnyere uru mbụ dị na ngwọta hydroponic, ka ọ na-erule ụbọchị 21, njupụta fungal ahụ belatara ruo ihe na-erughị 1%. Ya mere, ụdị fungi entomopathogenic abụọ ahọpụtara guzobere usoro nhazi endophytic nke ọma, kama ịchịkọ, nke rhizosphere ọka ma kwalite uto ya nke ukwuu na sistemụ hydroponic. Fungi entomopathogenic nwere nnukwu ikike maka ojiji na ugbo organic, gụnyere dị ka ọgwụ nje na biofertilizers.
Endomopathogenic fungi (EPFs) egosila na ha dị mkpa dịka ihe na-achịkwa ihe ndị dị ndụ (BCAs) maka ijikwa ọtụtụ ahụhụ n'ihi oke ha na-enwe, ịdị mfe mmepụta, nkwụsi ike, na nnukwu ọrịa nje.1, 2, 3Na Chaịna, a na-eji *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* eme ihe n'ahịa maka ijikwa ihe ndị na-akpata nnukwu nsogbu ọka (dịka ọka na-agbaze na owu) iji zere iji ọgwụ nje eme ihe gabiga ókè.4N'iji ọgwụ nje na-alụso ero ọgụ, mmekọrịta dị n'etiti osisi, nje, na ero dị mgbagwoju anya karịa mmekọrịta dị n'etiti nje na nje fungal.
Ọtụtụ osisi bi na symbiosis na ero endophytic5, nke bi n'anụ ahụ osisi na-enweghị nnukwu mmerụ ahụ nye ha6Endophytic ero bụ ihe ndị dị ndụ na-etolite mgbe ha na onye ha na ya bi malitere inwe mmekọrịta symbiotic.7Ha nwere ike ịkwalite uto osisi ozugbo ma ọ bụ n'ụzọ na-apụtaghị ìhè ma mee ka ha nwee ike ịgbanwe ọnọdụ ọjọọ ha, gụnyere nrụgide biotic na abiotic.8, 9, 10Endophytic ero nwere njirimara phylogenetic dị mkpa na njirimara ndụ, dịka ịchịkọ ụwa, mgbasa, njirimara osisi ndị ọbịa, na ịmịkọ anụ ahụ dị iche iche nke osisi.11Ojiji nke ero endophytic dị ka ihe ndị dị ndụ endophytic adọtala ọtụtụ ndị mmadụ n'ọmụmụ ihe ma gosipụta ọtụtụ uru pụrụ iche karịa ihe ndị dị ndụ endophytic ọdịnala.
Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae nwere ike ibute ọrịa n'ọtụtụ osisi dị iche iche, gụnyere mana ejedebeghị na ọka wit, soybean, osikapa, akwụkwọ nri, yabasị, tomato, nkwụ, mkpụrụ vaịn, nduku, na owu.12Ọrịa mpaghara ma ọ bụ nke sistemụ na-emekarị na mgbọrọgwụ, ogwe osisi, akwụkwọ, na anụ ahụ dị n'ime osisi.11Ọrịa site na ọgwụgwọ mkpụrụ, itinye akwụkwọ nri, na ịgba mmiri n'ala nwere ike ịkwalite uto osisi site na ọrịa nje site na nje fungi.13, 14, 15, 16Ọgwụgwọ mkpụrụ osisi site na iji Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae kpalite ọrịa endophytic n'ime anụ ahụ osisi ma kwalite uto osisi site n'ịbawanye ogologo osisi, ogologo mgbọrọgwụ, ibu ọhụrụ mgbọrọgwụ, na ibu ọhụrụ nke osisi.17, 18, 19Ịgbanye ala naakwụkwọ osisiỊfesa Beauveria bassiana bụkwa ụzọ a na-ejikarị eme ihe, nke nwere ike ịkwalite uto nke mkpụrụ ọka.20
Ebumnobi nke ọmụmụ a bụ inyocha mmetụta mmụba uto na njirimara mmụba nke mkpụrụ ọka site na Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae na mmetụta ha na uto osisi na sistemụ hydroponic.
N'ime nnwale ụbọchị iri atọ na ise, ọgwụgwọ nke ero Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae kwalitere uto ọka nke ukwuu. Dịka egosiri na Foto 1, mmetụta mkpali nke ero na akụkụ ahụ dị iche iche nke ọka dabere na ọkwa uto ha.
Ịtọ mkpụrụ ọka n'okpuru ọgwụgwọ dị iche iche ka oge na-aga. Site n'aka ekpe gaa n'aka nri, ahịrị ndị nwere agba dị iche iche na-anọchite anya mkpụrụ ọka dị n'òtù njikwa, otu Beauveria bassiana gwọrọ, na otu Metarhizium anisopliae gwọrọ, n'otu n'otu.
E jiri PCR amplification chọpụtakwuo etu *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* si achịkọba anụ ọka site n'iji PCR amplification. Tebụl nke ise na-egosi na *Beauveria bassiana* nwere 100% nke anụ ọka niile n'ebe ọ bụla a na-anwale ihe (ụbọchị 7-35). A hụrụ nsonaazụ yiri nke ahụ maka *Metarhizium anisopliae* n'ime anụ akwụkwọ, mana etuto a si achịkọba anaghị anọgide na 100% na mkpuru ọka na akwụkwọ.
Usoro ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa dị oke mkpa maka usoro mmepe nke fungal.28Parsa na ndị ọzọ.29chọpụtara na *Beauveria bassiana* nwere ike ime ka osisi dị n'ime ala site na iji mmiri fesa ma ọ bụ ṅụọ mmiri, ebe ọ bụ naanị site na ịgbara mmiri ka a ga-eme ka mgbọrọgwụ dị n'ime ala. Na sorghum, Tefera na Vidal kọrọ na ịgbara akwụkwọ mụbara ọsọ nke *Beauveria bassiana* n'ime ala, ebe ịgbara mkpụrụ mụbara ọsọ nke ịgbara ma mgbọrọgwụ ma ogwe osisi. N'ọmụmụ ihe a, anyị tinyere mgbọrọgwụ ero abụọ n'ime ala site na ịgbakwunye conidial suspension ozugbo na sistemụ hydroponic. Usoro a nwere ike ime ka mgbasa nke fungal dịkwuo mma, ebe mmiri na-agba ọsọ nwere ike ime ka mgbanwe nke fungal conidia dị mfe na mgbọrọgwụ ọka. Na mgbakwunye na usoro ịgbara mmiri, ihe ndị ọzọ dị ka microorganisms ala, okpomọkụ, iru mmiri dị n'etiti, nri, afọ na ụdị osisi, njupụta nke ịgbara mmiri, na ụdị fungal nwere ike imetụta usoro ịgbara mmiri nke ọma nke anụ ahụ osisi dị iche iche site na fungi.28
Ọzọkwa, mmụba PCR nke eriri DNA kpọmkwem maka fungal na-anọchite anya ụzọ ọhụrụ na nke dị nro maka ịchọpụta endophytes fungal. Dịka ọmụmaatụ, mgbe a kụchara anụ ahụ osisi na mgbasa ozi fungal ahọpụtara, achọpụtara obere ọnụọgụ nke receptor free detector (FRR) maka *Beauveria bassiana*, mana nyocha PCR nyere nchọpụta 100%. Obere njupụta nke fungi endophytic na anụ ahụ osisi ma ọ bụ mgbochi biotic nke anụ ahụ osisi nwere ike ịbụ ihe kpatara uto fungal na-aga nke ọma na mgbasa ozi nhọrọ. Enwere ike iji mmụba PCR mee ihe n'ụzọ a pụrụ ịdabere na ya na ọmụmụ nke fungi endophytic.
Nnyocha ndị gara aga egosila na ụfọdụ nje ụmụ ahụhụ nwere ike ime ihe dị ka fatịlaịza site n'ịkwalite uto osisi. Jaber et al. [16]kọrọ na mkpụrụ wit e tinyere Beauveria bassiana n'ime mmiri ruo ụbọchị iri na anọ nwere ogologo osisi, ogologo mgbọrọgwụ, ibu mgbọrọgwụ ọhụrụ, na ibu osisi karịa osisi ndị a na-enyebeghị ọgwụ. Russo na ndị otu ya.[30]kọrọ na ịgbasa akwụkwọ ọka na Beauveria bassiana mụbara ogologo osisi, nọmba akwụkwọ, na nọmba ntị mbụ.
N'ọmụmụ ihe anyị, ero abụọ a họọrọ, Beauveria bassiana na Metarhizium anisopliae, kwalitekwara uto ọka nke ọma n'usoro ịkụ ihe ọkụkụ hydroponic ma guzobe usoro nhazi nke mkpụrụ ọka dị iche iche, nke a na-atụ anya na ọ ga-akwalite uto n'ọdịnihu.
N'ụzọ dị iche, Moloignane na ndị otu ya chọpụtara na ọbụna izu anọ ka e tinyere mmiri n'ala, enweghị nnukwu ọdịiche dị n'ịdị elu osisi, ọnụọgụ mgbọrọgwụ, ọnụọgụ akwụkwọ, ibu ọhụrụ, na oke akọrọ n'etiti osisi vaịn e ji *Beauveria bassiana* gwọọ ma gwọọ. Nke a abụghị ihe ijuanya, ebe ikike endophytic nke ụdị ero ụfọdụ nwere ike inwe njikọ chiri anya na ụdị osisi ndị ọbịa, ụdị osisi, ọnọdụ nri, na mmetụta gburugburu ebe obibi. Tull na Meying nyochachara mmetụta nke ọgwụgwọ mkpụrụ *Beauveria bassiana* (GHA) na uto ọka. Ha chọpụtara na *Beauveria bassiana* rụrụ ọrụ dị ka onye na-akwalite uto na ọka naanị n'okpuru ọnọdụ nri zuru oke, a hụghịkwa mmetụta mkpali ọ bụla n'okpuru ọnọdụ enweghị nri. Ya mere, usoro nke nzaghachi osisi na mmetụta endophytic nke ero adịghị anya ma chọọ nyocha ọzọ.
Anyị nyochachara mmetụta nke ero ndị na-akpata ọrịa *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* dịka ndị na-akwalite uto na ọka. Agbanyeghị, ma usoro bụ isi ọ bụ rhizosphere ma ọ bụ endophytic ka edoghị anya. Anyị lere anya na usoro ọnụọgụgụ nke *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* na mmiri hydroponic na anụ ahụ osisi iji kọwaa usoro ọrụ ha. Site na iji nkeji nhazi colony (CFU) dị ka ihe ngosi, anyị chọpụtara na ụba nke *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae* na mmiri hydroponic belatara ngwa ngwa. Mgbe otu izu gasịrị, mkpokọta fọdụrụ nke *Metarhizium anisopliae* erughị 10%, *Beauveria bassiana* erughị 1%. Na mmiri hydroponic ọka, ero abụọ ahụ furu efu nke ukwuu ka ọ na-erule ụbọchị 28. Nnwale njikwa gosiri na conidia nke ero abụọ ahụ nọgidere na-adị ndụ na sistemụ hydroponic mgbe otu izu gasịrị. Ya mere, ero endophytic, nke njikọ conidial, nnabata ndị ọbịa, na ụzọ endogenous na-emetụta, bụ isi ihe na-akpata mbelata dị ukwuu na oke ero na sistemụ hydroponic. Ọzọkwa, ọrụ na-akwalite uto nke ero bụ isi n'ihi ọrụ endophytic ha, ọ bụghị ọrụ rhizosphere.
Ọrụ ndị dị ndụ na-ejikọtakarị na njupụta nke ndị mmadụ. Ọ bụ naanị site n'ịtụle ọnụọgụ nke ero endophytic dị na anụ ahụ osisi ka anyị nwere ike ịmepụta mmekọrịta dị n'etiti mkpali uto osisi na njupụta nke ero endophytic. Usoro esi akpali uto osisi na mmekọrịta ero entomopathogenic na osisi chọrọ nyocha ọzọ. Ero entomopathogenic abụghị naanị nwere nnukwu ikike maka njikwa nje dị ndụ kamakwa ọ na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkpalite uto osisi, na-emepe echiche ọhụrụ na mmekọrịta gburugburu ebe obibi n'etiti osisi, ụmụ ahụhụ, na ero entomopathogenic.
A họọrọ mkpụrụ ọka iri itoolu na-eto eto ma dị mma n'otu ụzọ n'ụzọ na-enweghị usoro site na otu nnwale ọ bụla. E jiri mmiri a gwakọtara agwakọta sachaa ihe ndị na-eto eto gburugburu mgbọrọgwụ nke mkpụrụ osisi ọ bụla nke ọma iji zere imebi usoro mgbọrọgwụ. E mesịa, a gbanwere mkpụrụ ọka ndị a gwọrọ agwọ, ndị nwere uto otu otu n'akụkụ dị n'elu na n'okpuru ala, n'ime usoro ịkụ ọka hydroponic.
E jiri otu ụzọ nyocha nke mgbanwe (ANOVA) mee nyocha data nnwale niile na IBM SPSS Statistics (ụdị 20.0), e jikwa ule Tukey's HSD (P ≤ 0.05) chọpụta mkpa ọdịiche dị n'etiti ọgwụgwọ dị.
Ebe ọ bụ na azụtara ihe osisi ahụ n'aka onye na-ekesa akwụkwọ ikike mpaghara, ọ dịghị mkpa ka e nye ya ikike. Ojiji nke osisi ma ọ bụ ihe osisi n'ọmụmụ ihe a kwekọrọ na ntuziaka mba ụwa, mba, na/ma ọ bụ ụlọ ọrụ dị mkpa.
Na mmechi, ero abụọ dị ndụ, *Beauveria bassiana* na *Metarhizium anisopliae*, rụrụ ọrụ dị mma n'ịkwalite uto mkpụrụ ọka mgbe ejiri usoro hydroponic gbanye rhizosphere. Ero abụọ a nwere ike ịmepụta usoro nhazi nke akụkụ ahụ na anụ ahụ ọka niile site na sistemụ mgbọrọgwụ n'ime otu izu. Mgbanwe ọnụọgụgụ ero na mmiri hydroponic na mmiri fungal nke anụ ọka kpughere na, na mgbakwunye na ọrụ rhizosphere, ọrụ endophytic nke ero mere nnukwu aka na nkwalite uto osisi a hụrụ. Omume endophytic nke ero gosipụtara ụfọdụ njirimara kpọmkwem ụdị. Mmụba nke eriri DNA kpọmkwem nke ero na-eji PCR gosipụtara na ọ dị mfe karịa usoro nchọpụta colony site na iji usoro nhọrọ fungal. Enwere ike iji usoro a soro usoro nhazi fungal na nkesa oghere ha na anụ ahụ osisi. Achọrọ nyocha ọzọ iji kọwaa usoro osisi na ụmụ ahụhụ osisi si azaghachi mmetụta endophytic nke ero (ozi ndị ọzọ).
A na-enweta data ndị e mepụtara n'oge ọmụmụ ihe a site n'aka onye dere ya ma ọ bụrụ na ọ rịọ ya nke ọma.
Oge ozi: Jenụwarị-20-2026